Бер билбау, бер юл уртак үсеш символы
Дигби Джеймс Рен тарафыннан | CHINA DAILY | Яңартылган: 2022-10-24 07:16
[Чжон Джин / Кытай көнендә]
Кытайның милли яңарышка тыныч омтылышы аның икенче йөз еллык максаты - бу гасыр уртасына (2049 ел Халык Республикасы оешканга йөз ел тула) Кытайны "чәчәк аткан, көчле, демократик, мәдәни яктан алга киткән, гармонияле һәм матур бөек заманча социалистик илгә" әйләндерүдә гәүдәләнә.
Кытай 2020 елның ахырында беренче йөз еллык максатына - башка чаралар белән беррәттән, абсолют ярлылыкны бетерү юлы белән һәрьяклап уртача чәчәк атучы җәмгыять төзү максатына ирешә алды.
Башка бер генә үсеп килүче ил яки үсеп килүче икътисадлы ил дә мондый кыска вакыт эчендә мондый казанышларга ирешә алмаган. АКШ җитәкчелегендәге аз санлы алдынгы икътисадлар өстенлек иткән һәм күп кыенлыклар тудырган глобаль тәртипкә карамастан, Кытай үзенең беренче йөз еллык максатына ирешүе үзе үк зур казаныш.
Дөнья икътисады АКШ һәм аның хәрби һәм икътисади сәясәте тарафыннан экспортланган глобаль инфляция һәм финанс тотрыксызлыгы йогынтысыннан интегә, Кытай җаваплы икътисади көч һәм халыкара мөнәсәбәтләрдә тыныч катнашучы булып кала. Кытай җитәкчелеге күршеләренең икътисади амбицияләрен һәм сәяси башлангычларын үз үсеш программалары һәм сәясәте белән туры китерүнең файдасын таный, бу барысы өчен дә муллыкны тәэмин итә.
Шуңа күрә Кытай үз үсешен якын күршеләренең генә түгел, ә "Бер билбау, бер юл" инициативасында катнашучы илләрнең үсеше белән дә туры китереп эшләде. Кытай шулай ук үзенең зур капитал резервларын көнбатышындагы, көньягындагы, көньяк-көнчыгышындагы һәм көньяк-көнбатышындагы җирләрне үзенең инфраструктура челтәрләренә, сәнәгать һәм тәэмин итү чылбырларына, үсеп килүче цифрлы һәм югары технологияле икътисадка һәм киң кулланучылар базарына тоташтыру өчен файдаланды.
Си Цзиньпин икеләтә әйләнеш үсеш парадигмасын тәкъдим итте һәм алга сөрә, анда эчке әйләнеш (яки эчке икътисад) төп нигез булып тора, ә эчке һәм тышкы әйләнешләр үзгәрүче халыкара мохиткә җавап итеп бер-берсен ныгыта. Кытай глобаль сәүдә, финанс һәм технологияләр өлкәсендә катнашу мөмкинлеген саклап калырга омтыла, шул ук вакытта эчке сорауны көчәйтә һәм глобаль базардагы өзеклекләрне булдырмас өчен җитештерү һәм технологик мөмкинлекләрне арттыра.
Бу сәясәт кысаларында, башка илләр белән сәүдә итү тотрыклылыкка һәм "Бер билбау, бер юл" инфраструктурасы казанышларыннан файдалануга юнәлтелгән, шул ук вакытта Кытайның үз-үзенә ышанычлырак булуын тәэмин итүгә игътибар бирелә.
Шулай да, 2021 елның башына глобаль икътисади мохитнең катлаулылыгы һәм аны чикләүдә дәвам итүче кыенлыкларCOVID-19 пандемиясехалыкара сәүдә һәм инвестицияләрнең торгызылуын акрынайтты һәм икътисади глобальләшүгә комачаулады. Моңа җавап итеп, Кытай җитәкчелеге икеләтә әйләнеш үсеш парадигмасын концепцияләде. Бу Кытай икътисадына ишекләрне ябу өчен түгел, ә эчке һәм глобаль базарларның бер-берсен көчәйтүен тәэмин итү өчен.
Икеләтә әйләнешкә күчү социалистик базар системасы өстенлекләрен файдалануга — фәнни һәм техник казанышларны да кертеп, булган ресурсларны мобилизацияләүгә — хезмәт җитештерүчәнлеген арттыру, инновацияләрне арттыру, сәнәгатьтә алдынгы технологияләрне куллану һәм эчке һәм глобаль сәнәгать чылбырларын нәтиҗәлерәк итү өчен юнәлтелгән.
Шулай итеп, Кытай консенсуска һәм күпьяклылыкка нигезләнгән тыныч глобаль үсеш өчен яхшырак модель тәкъдим итте. Күпполярлылыкның яңа чорында Кытай берьяклылыкны кире кага, бу АКШ җитәкчелегендәге алдынгы икътисадларның кечкенә төркеме тарафыннан урнаштырылган искергән һәм гаделсез глобаль идарә итү системасының төп билгесе.
Берьяклылыкның тотрыклы глобаль үсеш юлында очраган кыенлыкларын Кытай һәм аның глобаль сәүдә партнерларының бердәм тырышлыгы, югары сыйфатлы, яшел һәм аз углеродлы үсешкә омтылу, ачык технологик стандартларга һәм җаваплы глобаль финанс системаларына иярү аша гына җиңеп була, шул рәвешле ачык һәм гаделрәк глобаль икътисади мохит төзергә мөмкин.
Кытай - дөньяда икенче зур икътисад һәм әйдәп баручы җитештерүче, шулай ук 120 дән артык илнең иң зур сәүдә партнеры, һәм аның милли яңарышның файдасын бөтен дөнья кешеләре белән уртаклашырга мөмкинлеге һәм теләге бар, алар берьяклы көч өчен ягулык булып торган технологик һәм икътисади бәйлелек бәйләнешләрен өзәргә омтыла. Глобаль финанс тотрыксызлыгы һәм инфляциянең контрольсез экспорты кайбер илләрнең үзләренең тар мәнфәгатьләрен канәгатьләндерү нәтиҗәсе һәм Кытай һәм башка үсеп килүче илләр тарафыннан алынган казанышларның күбесен югалту куркынычы бар.
Кытай Коммунистик партиясенең XX Милли съезды Кытайның үз үсеш һәм модернизация моделен гамәлгә ашыру аша ирешкән зур казанышларын гына түгел, ә башка илләрдәге кешеләрне дә үзләренең үсеш моделенә ияреп, тыныч үсешкә ирешә алуларына, милли куркынычсызлыкларын саклый алуларына һәм кешелек өчен уртак киләчәкле җәмгыять төзергә ярдәм итә алуларына ышандырды.
Автор - Камбоджа Король академиясенең Халыкара мөнәсәбәтләр институты, Меконг тикшеренү үзәгенең өлкән махсус киңәшчесе һәм директоры. Бу карашлар China Daily карашларын чагылдырмый.
Бастырып чыгару вакыты: 2022 елның 24 октябре

