Яңалыклар

Вена тромбоэмболиясенең (ВТЭ) глобаль куркынычы

Вена тромбоэмболиясе (ВТЭ), тирән вена тромбозы (ТВТ) һәм үпкә эмболиясенең (ҮЭ) үлемечле кушылмасы, һәр елны бөтен дөньяда 840 000 нән артык кешенең гомерен өзә - бу һәр 37 секунд саен бер үлемгә тиң. Тагын да куркынычы шунда ки, ВТЭ вакыйгаларының 60% ы хастаханәдә яту вакытында була, бу исә планлаштырылмаган хастаханәдә үлем очракларының төп сәбәбе булып тора. Кытайда ВТЭ очраклары артуын дәвам итә, 2021 елда 100 000 кешегә 14,2 гә җитә, абсолют очраклар саны 200 000 нән артык. Операциядән соңгы өлкән яшьтәге пациентлардан алып озын араларга очкан эшлекле сәяхәтчеләргә кадәр, тромботик куркынычлар яшерен рәвештә яшеренергә мөмкин - бу ВТЭның мәкерле табигатен һәм киң таралуын ачык күрсәтә.

I. Кем куркыныч астында? Югары куркыныч төркемнәрен профильләштерү

Түбәндәге халык төркемнәренә югарырак игътибар кирәк:

1. Утыручы "Күренмәс корбаннар"
   Озак вакыт утыру (>4 сәгать) кан әйләнешен сизелерлек акрынайта. Мәсәлән, Чжан исемле программистның өстәмә эш сменаларыннан соң кинәт аяклары шешә башлаган һәм аңа веноз тромбоз диагнозы куелган - бу веноз стазның классик нәтиҗәсе.

2. Ятроген куркыныч төркемнәре

   • Хирургик пациентлар: Буыннарны алыштыру операциясеннән соң пациентлар профилактик антикоагуляциясез 40% ВТЭ куркынычы белән очрашалар.
   • Онкологик авырулар: Веноз тромбоэмболиядән үлем очраклары барлык онкологик авыруларның 9% ын тәшкил итә. Химиотерапия вакытында бер үк вакытта антикоагуляция дәвалау алмаган Ли исемле үпкә яман шеше белән авыручы үпкә яман шешеннән үлде - бу кисәтү.
   • Йөкле хатын-кызлар: Гормональ үзгәрешләр һәм аналыкның кан тамырлары кысылуы Лю фамилияле йөкле хатын-кызның өченче триместрында кинәт тын кысылуына китерде, соңрак бу хәл ПЭ дип расланды.

3. Катлаулы куркынычлары булган хроник авырулары булган пациентлар
   Симезлек һәм диабет белән авыручыларда канның ябышлыгы югары булуы, йөрәк җитешсезлеге белән авыручыларда йөрәк чыгару күләменең кимүе белән бергә, тромбоз өчен уңдырышлы шартлар тудыра.

Кискен кисәтү: Кинәт берьяклы аяк шешенүе, тын кысылу белән бергә күкрәк авыртуы яки кан тутыру булганда кичекмәстән медицина ярдәменә мөрәҗәгать итегез - бу вакыт белән ярышу дигән сүз.

II. Күп катлы саклану системасы: нигездән төгәл профилактикага кадәр

1. Төп профилактика: Тромбозны профилактикалау өчен "Өч сүздән торган мантра"
   • Хәрәкәт: Көн саен 30 минут тиз йөреш яки йөзү белән шөгыльләнегез. Офис хезмәткәрләре өчен һәр 2 сәгать саен тубык насосы күнегүләрен башкарыгыз (10 секунд дорсифлексия + 10 секунд плантарфлексия, 5 минут дәвамында кабатланачак). Пекин Берлеге Медицина Колледжы Хастаханәсенең шәфкать туташлары бүлеге бу күнегүләрнең аяк-кулларның кан әйләнешен 37% ка арттырачагын ачыклады.
   • Су белән тәэмин итегез: Уянгач, йоклар алдыннан һәм төнлә уянганда бер стакан җылы су эчегез (көненә барлыгы 1500–2500 мл). Кардиолог доктор Ван еш кына пациентларга болай дип киңәш бирә: "Бер стакан су тромбоз куркынычының уннан бер өлешен киметергә мөмкин".
   • Ашау: Лосось (ялкынсынуга каршы Ω-3 га бай), суган (кверцетин тромбоцитлар агрегациясен тоткарлый) һәм кара гөмбә (полисахаридлар канның ябышлыгын киметә) ашагыз.
2. Механик профилактика: тышкы җайланмалар ярдәмендә кан агымын көйләү
   • Дипломлы компрессион оекбашлар (GCS): Чен фамилияле йөкле хатын-кыз йөклелекнең 20 нче атнасыннан алып бала тудырганчыга кадәр GCS кигән, бу варикоз веналарын һәм DVTны нәтиҗәле рәвештә булдырмаган.
   • Үзгәрешле пневматик компрессия (ӨПК): ӨПК кулланган ортопедик операциядән соңгы пациентларда ТВТ куркынычы 40% ка кимүе күзәтелде.
3. Фармакологик профилактика: Стратификацияләнгән антикоагулянтлар белән идарә итү
   Каприни баллына нигезләнеп:

   Куркыныч дәрәҗәсе	Гадәти халык саны	Профилактика протоколы
   Түбән (0–2)	Яшь минималь инвазив хирургия пациентлары	Иртә мобилизация + IPC
   Уртача (3–4)	Лапароскопик зур операция пациентлары	Эноксапарин 40 мг/көн + ИПК
   Югары (≥5)	Янбаш сөяген протезлау/алдан килгән яман шеш авырулары	Ривароксабан 10 мг/көн + IPC (онкологик авырулар белән авыручылар өчен 4 атналык өстәмә)

Каршы күрсәтмәләр турында кисәтү: Актив кан китү яки тромбоцитлар саны <50×10⁹/л булганда антикоагулянтлар куллану тыела. Мондый очракларда механик профилактика куркынычсызрак.

III. Махсус халык төркемнәре: махсус профилактика стратегияләре

1. Рак авырулары
   Хомана моделен кулланып, куркынычны бәяләгез: Ван фамилияле үпкә яман шеше белән авыручыга ≥4 балл бирелгән, көн саен түбән молекуляр авырлыктагы гепарин кирәк иде. Яңа PEVB штрих-код анализы (96,8% сизгерлек) югары куркынычлы пациентларны иртә ачыкларга мөмкинлек бирә.

2. Йөкле хатын-кызлар
   Варфарин куллануга каршы килә (тератоген куркыныч)! Лю фамилияле йөкле хатын-кыз күрсәткәнчә, ул бала тудырганнан соң 6 атнага кадәр антикоагуляциядән соң куркынычсыз бала тапкан. Кесарь кисеме яки коморбид симерү/ананың олы яше кичекмәстән антикоагуляция таләп итә.

3. Ортопед пациентлар
   Антикоагуляцияне янбаш сөяген алыштыру операциясеннән соң 14 көннән артык, ә янбаш сынганда 35 көн дәвам итәргә кирәк. Чжан исемле пациентта вакытыннан алда туктатылганнан соң, PE барлыкка килгән - бу терапиягә буйсыну дәресе.

IV. 2025 елгы Кытай күрсәтмәләрен яңарту: алгарышлы казанышлар

1. Тиз тикшерү технологиясе
   Вестлейк университетының Fast-DetectGPT системасы ясалма интеллект ярдәмендә барлыкка килгән текстны 90% төгәллек белән ачыклый, 340 тапкыр тизрәк эшли - бу журналларга түбән сыйфатлы ясалма интеллект материалларын фильтрлауда ярдәм итә.

2. Көчәйтелгән дәвалау протоколлары

   • "Катастрофик ФТЭ" (систолик кан басымы <90 мм.т.б. + SpO₂ <90%) кертелүе, күп дисциплинар PERT командасы катнашуын башлап җибәрү.
   • Бөер җитешсезлеге өчен апиксабан дозасын киметү тәкъдим ителә (eGFR 15–29 мл/мин).

V. Коллектив гамәлләр: Гомуми катнашу аша тромбозны бетерү

1. Сәламәтлек саклау учреждениеләре
   Барлык стационар пациентлар өчен дәваланудан соң 24 сәгать эчендә Каприни баллын тулысынча исәпләү. Пекин Берлеге Медицина Колледжы Хастаханәсе бу протоколны гамәлгә керткәннән соң ВТЭ очракларын 52% ка киметте.

2. Җәмәгать үзидарәсе
   Дене массасы индексы (ДМИ) >30 булган кешеләрдә авырлыкны 5% ка киметү тромбоз куркынычын 20% ка киметә! Тәмәке тартудан баш тарту һәм гликемик контроль (HbA1c <7%) бик мөһим.

3. Технологияләр өчен мөмкинлекләр
   Аяк тубыклары өчен күнегүләр өчен кодларны сканерлагыз. IPC җайланмаларын арендалау хезмәтләре хәзер 200 шәһәрне үз эченә ала.

Төп фикер: VTE – булдырмаска мөмкин булган, контрольдә тотарга мөмкин булган "тын үтерүче". Киләсе тубык насосы күнегүеннән башлагыз. Киләсе стакан судан башлагыз. Канның иркен агуын тәэмин итегез.

Сылтамалар

1. Янтай муниципаль хакимияте. (2024).Вена тромбоэмболиясе буенча сәламәтлек белеме.
2. Тромботик авыруларны профилактикалау һәм дәвалау буенча Кытай күрсәтмәләре. (2025).
3. Кытай Фәннәр академиясенең Физика һәм химия институты. (2025).Онкологик авырулар өчен ВТЭ куркынычын фаразлауда яңа казанышлар.
4. Сәламәтлек саклау өлкәсендә белем бирү. (2024).ВТЭ югары куркынычлы төркемнәр өчен төп профилактика.
5. Вестлейк университеты. (2025).Тиз ачыклау GPT техник отчеты.